Categories: Opinion

Warning system sa baha, palpak pa rin!

NITONG Sabado, nabulaga naman ang mga taga-Metro Manila nang biglang magtaasan ang baha sa lahat ng siyudad na nakapaloob dito. Bagamat may manaka-nakang pag-ulan sa umaga dala ng pinagsamang Habagat at bagyong Karding, kampante ang lahat at normal ang daloy ng buhay. Marami ang lumabas ng bahay nang walang inaalalang panganib.

Pasado alas-dos ng tanghali nang makatang­gap tayo ng babala sa pamamagitan ng text message galing sa NDRRMC, isang sangay ng gobyerno na responsable sa disaster response. “Orange Rainfall Alert” daw sa Metro Manila at Rizal. “Nagbabadyang pagbaha sa mababang lugar at malapit na ilog,” sabi ng mensahe.

May “time stamp” ng 12:20 pm ang babala ng NDRMMC pero 2:06 pm na natin natanggap. Ibig sabihin, halos dalawang oras ang itinagal mula nang itaas ang Orange Rainfall Alert hanggang sa maipaabot sa atin sa text message.

Pasado alas-kuwatro na ng hapon (4:22 pm) nang matanggap natin ang susunod na mensahe. “Red Rainfall Alert sa Metro Manila at Rizal. Nagbabadyang matinding pagbaha sa mababang lugar at malapit na ilog.” Tulad ng naunang men­sahe, atrasado ng dalawang oras dahil 2 pm ang time stamp na nakalagay sa babala.

Isa tayo sa mga pumuri nang simulan ng NDRRMC at mga telephone companies ang pagbibigay ng babala tungkol sa mga bagyo at kala­midad sa pama­ma­gitan ng text mes­sages. Sabi natin noon, malaking tu­long ito dahil mara­ming Pi­noy na ang laging may bitbit na cell­phone. Sigu­radong maaa­lerto ang mga mama­mayan kung may nakaaambang pa­nganib.

Pero tila nawa­lan ng saysay ang mga baba­lang ito galing sa NDRRMC kung pagbabatayan ang karanasan natin nitong Sabado. Malaking bagay ang isa o dalawang oras sa paghahanda sa panahon ng kalamidad.

Kahit mga eksperto ay nagkakaisa na sa loob lamang ng isang oras, maaaring umabot ang baha sa Metro Manila o ibang parte ng bansa hanggang sa taas-baywang. Hindi na lamang ito teorya o aralin ng mga akademiko. Ito ang nararanasan natin tuwing may malakas at tuloy-tuloy na pag-ulan.

Dahil sa problemang ito, dapat na sigurong ibalik ng gobyerno ang Project NOAH sa sistema ng NDRRMC. Ito ‘yung Nationwide Operational Assessment of Hazards na proyekto ng Department of Science and Technology (DOST) at University of the Philippines na sinimulan noong taong 2012.

Sa tulong ng Project NOAH, nakabuo tayo ng “storm surge warning system” para mabigyan ng babala ang mga tao na nasa peligro ng biglaang pagbaha. Nabigyan ng ganitong babala ang mga local government units panahon pa ng bagyong Yolanda pero hindi sineryoso ng mga namamahala sa mga siyudad at munisipalidad.

Nakalulungkot na hindi na natuloy ang pagbibigay ng gobyerno ng kaukulang badyet sa Project NOAH simula noong Enero 2017. Inalis na rin sila sa sistema ng NDRRMC at kasa­luku­yang pinamamahalaan ng University of the Philip­pines.

Isa sa nabinbing gawain ng NOAH ang pagkompleto ng Flood Information Network (FloodNET). Layu­nin nito ang pag-mapa ng mga ba­ha­ing lugar at pag­bibigay ng babala sa mga eksaktong lugar na may peligro sa panahon ng tag-ulan.

Napapanahon na buhayin muli ang Project NOAH at suportahan ito ng maging ng mga tele­phone com­panies. Sa gani­tong paraan, mabibig­yan tayo ng karampatang impormasyon sa ating mga cellphone kung ano ang mga lugar na dapat likasin o iwasan dala ng biglaang pagbaha.

Kaunting pondo lamang ang kailangan para sa kaligtasan ng lahat.

PINGKIAN
ni Ruben Manahan III

COMMENTS
Ruben III Manahan

Share
Published by
Ruben III Manahan

Recent Posts

11 patay, 60 missing sa Cebu landslide

UMABOT na sa 11 katao ang kom­pir­madong namatay habang 60 ang nawawala sa pagguho ng bahagi ng isang bundok sa…

2 hours ago

Ken, na-pressure kina Miguel at Kris; aminadong nahirapan sa bagong serye

AMINADO si Ken Chan na mas hirap siya sa papel niya bilang Boyet sa My Special Tatay kaysa papel niya…

9 hours ago

Nadine, tumulong na, na-bash pa

WALA na talagang pinatatawad ang mga basher dahil kahit ang simpleng pagtulong sa mga nangangailangan ng mga artista ay bina-bash…

9 hours ago

Gabby, allergic pag-usapan si Sharon

NO reaction at ayaw magbigay ng komento ang mahusay na actor na si Gabby Concepcion kapag itinatanong si Sharon Cuneta.…

9 hours ago

‘Pagtakbo’ ni Dingdong, kinompirma ni Marian

SIGAW sa dyaryo, sasa­mahan ni Marian Rivera ang asawang si Dingdong Dantes sa pagtakbo.  Kaya marami ang nag-isip na papasok na ang aktor sa…

9 hours ago

Maine, inimbitahan ni Coco sa Ang Probinsyano

KUNG si Coco Martin ang masusunod, gusto nitong magkaroon ng special appearance si Maine Mendoza sa FPJ’s Ang Probinsyano para…

10 hours ago